فیلتر های فروشگاه
کلیات دیوان شمس و مولانا
برای علاقهمندان به ادبیات و عرفان، دسترسی به نسخههای اصیل، زیبا و باکیفیت آثار مولانا همواره ارزش ویژهای دارد. اگر به دنبال گنجینه حکمتهای این شاعر بزرگ هستید، خرید کتاب مثنوی معنوی در چاپهای نفیس و ماندگار، انتخابی بینظیر برای تکمیل کتابخانه شخصی یا هدیه به عزیزان است. در این مجموعه تلاش کردهایم معتبرترین و دقیقترین تصحیحها از جمله مثنوی معنوی نیکلسون را با جلدهای گالینگور، چرمی و قابدار با بالاترین کیفیت صحافی گردآوری کنیم تا تجربهای ارزشمند از مطالعه این شاهکار ادبیات فارسی داشته باشید.
| محور موضوعی | جزئیات و نکات کلیدی | ملاحظات مهم هنگام خرید |
| نامهای مشهور | دیوان کبیر، کلیات شمس تبریزی، غزلیات شمس، مولویه | اطمینان از کامل بودن محتوا (شامل غزل، قطعه و قصیده) |
| تخلصهای مولانا | شمس، خاموش، خموش، خمش | توجه به اصالت ابیات (جلوگیری از ورود اشعار شاعران دیگر) |
| تصحیح معتبر | نسخههای استاد بدیعالزمان فروزانفر و دکتر شفیعی کدکنی | اولویت خرید با نسخههای دارای مصحح نامآشنا به جای آثار بازاری |
| نوع کاغذ و وزن | کاغذ تحریر (سبک و اقتصادی) یا گلاسه (نفیس و سنگین) | انتخاب بر اساس کاربرد (مطالعه روزانه یا دکوراتیو و هدیه) |
| کیفیت صحافی | سلامت شیرازه، قابلیت باز شدن راحت صفحات | بررسی استحکام کتاب به دلیل تعداد صفحات بسیار زیاد دیوان |
| نوع جلد و بدنه | گالینگور، چرمی، پارچهای، جلد سخت لبهگردان | انتخاب جلدهای مقاوم در برابر فشار و آلودگی |
| جنبههای هنری | استفاده از خط نستعلیق، تذهیب، نگارگری و تصویرپردازی | ایدهآل برای هدیه دادن و افزایش ارزش بصری اثر میراثی |
چند نکته درمورد کلیات دیوان شمس و مولانا
دیوان شمس با نام های دیوان کبیر و کلیات شمس تبریزی و غزلیات شمس نیز مشهور شده است. خاندان مولانا به این دیوان «مولویه» می گفتند. اما به طور کلی از آنجایی که در بیشتر اشعار آن نام شمس تبریزی ذکر شده و از او سخن گفته شده است، به دیوان شمس شهرت پیدا کرده است. این کتاب تنها از غزل تشکیل نشده است و قالب های قطعه و قصیده را نیز در بر می گیرد. همچنین حکایت هایی در قالب غزل در این دیوان مشاهده می شود.
از مفاهیم و مضامین غزل های دیوان شمس مشخص است که مولانا به دلیل شور و اشتیاق و عشق وافری که نسبت به شمس داشته است، در غزل های خود به نام او اشاره می کند. بدیع الزمان فروزانفر، محقق مولانا شناس، در این مورد می گوید:«مولانا پیوسته چشم از سبب دوخته و به مسبب گماشته است». در حقیقت مولانا به دلیل تلقین شمس و الهام گرفتن از عشق او دیوان خود را «دیوان شمس» نام نهاده است.
البته لازم به ذکر است که مخاطب تمام غزل های او شمس تبریزی نیست. بعضی از آن ها به نام صلاح الدین زرکوب و حسام الدین چلبی است. این دو نفر از یاران با وفا و مریدان همیشگی مولانا جلال الدین بوده اند. البته تعداد اینگونه غزل ها به 100 هم نمی رسد. یکی از نکات مهم درمورد کلیات دیوان شمس و مولانا این است که به نسخه های خطی و چاپی آن ابیات بسیاری از شاعران دیگر راه یافته اند. اشعار شاعرانی از قبیل جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی، انوری، شمس الدین طبسی و دیگر شاعرانی که تخلصشان شمس بوده است مانند شمس مغربی و شمس مشرقی. بر اساس تحقیقات 27 غزل از بهاءالدین ولد، فرزند مولانا، در دیوان شمس نقل شده است.
مولانا علاوه بر شمس، تخلصهای دیگری از جمله «خاموش»، «خموش»، «خمش» در این دیوان دارد. بیشتر غزلهای این دیوان به زبان فارسی سروده شدهاند و اشعار عربی و ملمعات در میان آنها بسیار کم است. یکی دیگر از داستانهای دروغین درمورد زندگی مولانا جلالالدین این است که از دوران صفویه به بعد برخی او را اهل تشیع میدانند؛ در حالی که اینطور نیست و بسیاری از عقاید اشعریت از مضمون اشعار او برداشت میشود. در کنار دیوان شمس، آشنایی با دیگر آثار ارزشمند ادبیات کلاسیک مانند دیوان حافظ و ديوان پروين اعتصامی نیز میتواند تصویر کاملتری از جایگاه شعر فارسی و شاعران برجسته آن به دست دهد. همچنین برای علاقهمندان به شعر حافظ، فال حافظ میتواند راهی برای آشنایی بیشتر با غزلهای این شاعر و بهرهگیری از مضامین و مفاهیم عمیق اشعار او باشد. در اشعار این دیوان مضامینی نظیر بیان شوق و احساس عارف ناشی از بازگشتن به وطن اصلی خود، یعنی بارگاه باری تعالی، دیده میشوند. علاوه بر این بیشتر اشعار سروده شده در دیوان شمس جوششیاند؛ یعنی مولانا بدون اینکه قصد شاعری داشته باشد، آنها را سروده است.
خرید دیوان شمس
اگر تصمیم دارید جهت خرید کتاب دیوان شمس اقدام کنید باید چند نکته مهم را در نظر بگیرید. اولین نکته مهم در این زمینه توجه به تصحیح این کتاب است. سعی کنید به جای خرید نسخه های بی نام و نشان که صرفا جنبه تزیینی دارند، نسخه هایی را تهیه کنید که مصحح نام آشنایی آن ها را تصحیح کرده است. از جمله تصحیح های خوب این کتاب می توان تصحیح بدیع الزمان فروزانفر و تصحیح دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی را نام برد. چرا باید این موضوع برای شما مهم باشد؟ زیرا روش های تصحیح یک کتاب ممکن است متفاوت باشد و تبحر و دقت مصحح درواقع نشان دهنده اصالت ابیات آمده در کتاب است. به طور کلی می توان گفت کار اصلی مصحح این است که از میان ده ها نسخه خطی به جای مانده از کتاب، بنا بر اصول خاصی، ابیات اصیلی را که واقعا از سروده های شاعر هستند، انتخاب کند و با ترتیب و چیدمان درست به دست ما برساند تا شعر یا متنی که مطالعه می کنیم بیشترین شباهت را به همان نسخه اصلی خود شاعر یا نویسنده داشته باشد.
مفهوم «تصحیح انتقادی» یا Critical Edition، در سنت پژوهش متون کهن جایگاه ویژهای دارد و دقیقاً همان فرایندی است که برای آثاری مانند دیوان شمس نیز طی میشود. وقتی مصححانی مانند فروزانفر یا شفیعی کدکنی روی نسخههای خطی مختلف یک اثر کار میکنند، در واقع همان روش علمیای را به کار میگیرند که در دانشگاههای معتبر جهان برای تصحیح متون کلاسیک آموزش داده میشود.
همانطور که در وبسایت researchguides نقل شده:
"Critical editions contain texts that have undergone a rigorous and scholarly editing process."
"نسخههای تصحیحشدهی انتقادی، متونی هستند که یک فرایند ویرایش دقیق و علمی را پشت سر گذاشتهاند."
نکته حائز اهمیت دیگر در خرید کتاب اشعار مولانا این است که نمونهای را انتخاب کنیم که چاپ خوبی داشته باشد. یعنی به دور از غلطهای چاپی، مشکلات صفحهبندی و ایرادات نگارشی باشد. بدیهی است که اگر یک انتشارات مطمئن را انتخاب کنیم، نیازی به نگرانی درباره هیچیک از مسائل ذکرشده نخواهد بود؛ زیرا نشرهای بزرگ معمولاً در چند مرحله هر کتاب را از نظر محتوایی و صوری ویرایش میکنند؛ اما بعضی از نشرهای کمتر شناختهشده، ممکن است به دلیل برخی مسائل مالی و صرفهجویی در هزینهها، این مراحل را حذف کنند. پس بهتر است برای خرید کتب نفیس به کتابفروشیهای آنلاین یا حضوری معتبر مراجعه کنیم و تا حد امکان از خرید نمونههای بازاری، خودداری کنیم. در میان آثار ارزشمند ادبیات کلاسیک فارسی، بوستان سعدی و گلستان سعدی نیز از جمله کتابهایی هستند که توجه به کیفیت چاپ و اعتبار ناشر در انتخاب نسخه مناسب آنها اهمیت دارد.
به خاطر داشته باشیم که کتب نفیس درواقع میراث زبانی ایران عزیز ماست و باید در حفظ و انتقال درست آن کوشا باشیم. به همین دلیل است که اعتماد به نسخه های پرغلط نه تنها برای خودمان خوب نیست، بلکه اثرات مخرب دیگری نیز دارد.
مسئله دیگر در خرید کتاب دیوان شمس این است که شما باید حتما به صحافی کتاب توجه کنید. کتاب هایی مثل دیوان شمس که صفحات زیادی دارند، اگر به خوبی صحافی نشده باشند، به راحتی آسیب می بینند و محافظت از آن ها دشوار است. دقت کنید که شیرازه کتاب سالم باشد و کتاب به راحتی در همه صفحات باز شود. اگر کتابی که انتخاب کرده اید، این ویژگی را نداشت، بهتر است نمونه دیگری را برگزینید. البته صحافی خوب بر قیمت نهایی دیوان تاثیر می گذارد؛ اما این اثر چندان عمیق نیست که ارزش صرف نظر کردن از این موضوع را داشته باشد.
در کنار توجه به محتوای آثار شاعران کلاسیک، کیفیت فیزیکی و ماندگاری کتاب نیز اهمیت دارد؛ بهخصوص در نسخههایی که قرار است برای سالها نگهداری شوند. برای نمونه، هنگام انتخاب دیوان عطار نیشابوری نیز بهتر است علاوه بر محتوا، به کیفیت چاپ، کاغذ و صحافی نسخه موردنظر توجه شود.
قیمت دیوان شمس
قیمت کتاب شمس تبریزی به عوامل گوناگونی بستگی دارد. این کتاب نیز مثل هر کتاب نفیس و ارزنده دیگری ممکن است در قطع ها، رنگ ها و انواع مختلفی به چاپ برسد. متداول ترین حالت چاپ دیوان شمس، چاپ آن در قطع های وزیری و رقعی و با کاغذ تحریر و جلد سخت است. دلیل استفاده از کاغذ تحریر در چاپ این کتاب معمولا این است که تعداد صفحات دیوان شمس بسیار زیاد است و این دیوان را می توان یکی از بزرگ ترین دفاتر شعر فارسی دانست. به همین علت استفاده از کاغذ گلاسه می تواند این کتاب را سنگین و چاپ آن را پر هزینه کند. البته می توان نمونه هایی را یافت که جنس صفحات آن ها از کاغذ گلاسه باشد و شما می توانید با توجه به سلیقه خود خرید کنید؛ اما معمولا قیمت کتاب دیوان شمس با کاغذ گلاسه بیشتر است.
علاوه بر این نوع جلد نیز در قیمت کتاب دیوان شمس موثر است. معمولا برای کتاب های نفیس از انواع جلد سخت مثل جلد گالینگور، جلد پارچه ای، جلد چرمی و جلد لبه گردان استفاده می کنند که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند و به همین دلیل هر کدام با قیمت متفاوتی عرضه می شوند.
اینکه در خرید دیوان شمس مولانا چه نوع جلدی را انتخاب کنید تا حد زیادی بستگی به سلیقه و اولویت های شخصی شما دارد؛ اما به طور کلی بهتر است که کتابی را انتخاب کنید که جلد آن محکم باشد، به راحتی کثیف نشود و در برابر فشار مقاوم باشد. این نکته درباره اکثر کتاب هایی که صفحات زیادی دارند صادق است.
| عامل مؤثر بر قیمت دیوان شمس | توضیحات |
|---|---|
| قطع کتاب | دیوان شمس معمولاً در قطعهای وزیری و رقعی عرضه میشود و اندازه کتاب میتواند بر قیمت آن تأثیر بگذارد. |
| نوع کاغذ | کاغذ تحریر به دلیل تعداد زیاد صفحات، گزینه رایجتری است؛ نسخههای دارای کاغذ گلاسه معمولاً وزن و هزینه بیشتری دارند. |
| نوع جلد | جلدهای سخت مانند گالینگور، پارچهای، چرمی و لبهگردان در نسخههای نفیس استفاده میشوند و هرکدام قیمت متفاوتی دارند. |
| کیفیت و مقاومت جلد | برای دیوانهای پرصفحه بهتر است جلدی انتخاب شود که محکم، مقاوم در برابر فشار و تا حد امکان دیرتر کثیف شود. |
| انتخاب نسخه مناسب | انتخاب نوع جلد و کاغذ تا حد زیادی به سلیقه، بودجه و اولویتهای خریدار بستگی دارد. |
نکته نهایی در خرید کتاب اشعار مولانا
کتب نفیس فارسی معمولا با خط نستعلیق و همراه با شیوه های مختلف کتاب آرایی مثل نگارگری و تصویرپردازی به چاپ می رسند، اگر قصد دارید دیوان شمس را به عزیزان خود هدیه دهید، بهتر است نمونه هایی را انتخاب کنید که جنبه بصری هنری ارزشمندی نیز دارند. این نکته ارزش هدیه را بالاتر می برد و آن را در خاطر عزیزان شما به یاد ماندنی تر خواهد کرد.
سوالات متداول
آیا دیوان شمس همان غزلیات شمس است؟
دیوان شمس و غزلیات شمس در بسیاری از موارد به یک مجموعه اشاره دارند، اما دیوان شمس از نظر محتوایی فقط شامل غزل نیست و قالبهایی مانند قطعه و قصیده را نیز در خود جای داده است. به همین دلیل، عنوان «دیوان شمس» از نظر محتوایی جامعتر است.
چرا برخی نسخههای دیوان شمس تعداد جلدهای متفاوتی دارند؟
تعداد جلدها به شیوه تدوین، تعداد ابیات، نوع صفحهآرایی و قطع کتاب بستگی دارد. بعضی ناشران این مجموعه را در چند جلد منتشر میکنند تا استفاده از آن آسانتر باشد، در حالی که نسخههای دیگر ممکن است تعداد جلد متفاوتی داشته باشند.
آیا همه اشعار موجود در دیوان شمس سروده مولانا هستند؟
در نسخههای مختلف ممکن است تفاوتهایی در انتساب برخی اشعار وجود داشته باشد. به همین دلیل، تصحیح علمی و انتخاب مصحح معتبر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تصحیحکننده با بررسی نسخههای خطی تلاش میکند اشعار اصیلتر را از ابیات مشکوک یا منسوب به دیگر شاعران تفکیک کند.
